افعال کمکی شبه مودال، یا همان افعال شبه مودال، گروهی از افعال انگلیسی هستند که گاهی کارکرد مودال به خود می ­گیرند؛ بدان معنی که گاهی به جای بیان کامل مفهوم فعلی، در کنار یک فعل معنی­ دار قرار گرفته و حالت خاصی به معنای آن می ­بخشند. مثل افعال مودال اصلی، این دسته افعال نیز زمانی که کارکرد مودال داشته باشند همراه صورت ساده­ ی افعال دیگر استفاده می­ شوند.

منابع دستورزبان انگلیسی توافق جامعی بر فهرست افعال شبه مودال ندارند اما می ­توان چهار فعل dare، need، used to، و ought to را عمده ­ترین و پرکاربرد ترین افعال از این دسته دانست.

فعل­ های dare و need از آن جهت شبه مودال خوانده می ­شوند که به تنهایی و به عنوان فعل اصلی (غیر کمکی) نیز کاربرد دارند و به عنوان فعل اصلی اسم­ ها و مصدرها را به عنوان مفعول می­ پذیرند و نیز برای اشخاص دستوری، زمان­های مختلف و جمع و مفرد صرف می­ شوند. از طرف دیگر ought to و used to نمی ­توانند فعل اصلی باشند؛ بلکه در واقع کلمات ought و used همواره به همراه مصدر با to استفاده می ­شوند (طوری که می­ توان فرض کرد ought to و used to همواره به همراه حالت ساده­ی فعل می ­آیند) و این تفاوت کوچک (حضور to) در ساختار، باعث به شمار آمدن آنها در زمره ­ی افعال شبه مودال می­ گردد.

به عنوان افعال شبه مودال، این کلمات همواره به همراه سایر افعال که نقش اصلی فعلی را در جمله دارند، بکار رفته و همچنین برای سوم شخص مفرد صرف نمی ­شوند (به آنها s سوم شخص اضافه نمی ­شود). شکل گذشته ­ی ساده ندارند و همچنین حالت مصدری (با to یا ing) یا حالت صفت فاعلی (شکل سوم فعل) نمی­ گیرند.

در ادامه هریک از این چهار فعل را دقیق بررسی کرده و خواهیم دید کِی و کجا از آنها به عنوان فعل کمکی مودال استفاده می ­شود.

فعل dare

وقتی dare به عنوان فعل کمکی استفاده می ­شود، معنای داشتن شجاعت، بی ­پروایی یا گستاخی انجام کاری را بیان می­ کند. نباید فراموش کنیم که در کارکرد مودال، افعال صرف نمی ­شوند و برای تمامی نهادها، فقط یک صورت دارند؛

  • “If he dare cross me again, I’ll make sure he pays dearly for it.”

در کاربرد فعل کمکی، dare اکثرا به وسیله­ ی not منفی می ­شود (خیلی به ندرت حالت کوتاه شده­ی daren’t نیز بکار می ­رود). برای ایجاد حالت سؤالی هم تنها کافیست dare را با نهاد جمله جابجا کنیم. به عنوان نمونه ­هایی از کاربرد مودال dare می توان گفت:

  • “I dare not press the issue any further.”
  • “How dare she talk to me like that?”
  • “Dare he meddle with the laws of nature?”
  • “They daren’t give him a reason to be angry.”

گرچه بجز عبارت اصطلاحی "How dare"، امروزه بسیار به ندرت از این فعل به عنوان فعل کمکی مودال در انگلیسی استفاده می­ گردد.

 Dare به عنوان فعل اصلی

فعل dare می ­تواند فعل اصلی جمله باشد، در این صورت می­توان آن را به همراه مصدر infinitive (مصدر با to) و یا مشابه حالت قبل با صورت ساده­ ی فعلی دیگر بکار برد (استفاده از to اجباری نیست)؛ مثلا:

  • “I can’t believe he dared (to) stand up to the boss.”
  • “No one dares (to) question my authority!”

در صورتی که dare فعل اصلی باشد، برخلاف حالت مودال، برای ایجاد ساختار منفی یا سؤالی حتما باید از فعل کمکی do (که در صورت لزوم به شکل does یا did صرف می ­شود) استفاده کرد:

  • “Did they dare (to) go through with it?”
  • “He doesn’t dare (to) argue with the principal.”

Dare در حالت فعل اصلی، می ­تواند معنای متفاوت "دعوت به چالش" یا همان "اگه می تونی!" یا "اگر جرئت یا جسارتش را داری" را داشته باشد. در این صورت باید حتما یک مفعول اسمی داشته و به همراه مصدر با to به عنوان مصدر مقصور (infinitive of purpose) استفاده شود. حالت مودال فعل dare نمی ­تواند این معنا را بدهد.

  • “I dare you to ask Suzy on a date.”
  • “I’ve never been dared to race someone before.”

 فعل need

فعل need به عنوان یک فعل شبه مودال، تقریبا در تمامی موارد برای نفی هرگونه اجبار یا الزام و در ساختار­های منفی بکار می­ رود؛ بدین منظور یا با قید نفی not همراه می ­گردد (معمولا با حالت کوتاه شده­ ی needn’t) یا در کنار سایر عبارات منفی کننده مثل never، no one، nothing و ... قرار می­ گیرد. برای مثال:

  • “No one need know about this.”
  • “He needn’t have called; I told him I would be late.”
  • “You needn’t worry about my grades.”
  • “Nothing need change simply because my father is no longer here.”

علاوه بر حالت نفی، در پرسش­هایی مثل مثال ­های زیر، که برای اطلاع از وجود اجبار یا الزام پرسیده می­ شوند نیز از need به عنوان فعل کمکی مودال استفاده می­ گردد.

  • “Need we be concerned?”
  • “Need I go to the market later?”

گرچه امروزه، همانند dare، استفاده از فعل need به عنوان فعل کمکی مودال در انگلیسی روزمره کاهش یافته (به ویژه در انگلیسی آمریکایی) و این کاربرد اکثرا اختصاص به متون یا صحبت­ های رسمی دارد.

Need به عنوان فعل اصلی

فعل need در کاربرد فعل اصلی بسیار جاافتاده ­تر است. یعنی معمولا این فعل را در حالت صرف­ شده برای اشخاص (needs) یا زمان­ ها (needed) مشاهده می­ کنیم. برای ایجاد صورت منفی نیز need به همراه فعل کمکی do (با صرف مناسب) بکار می ­رود. به نمونه­ های زیر توجه کنید:

  • “He needs that report by tomorrow.”
  • “Does she need to know where the house is?”
  • “You have plenty of time, so you don’t need to rush.”
  • “He needed a place to stay, so I offered him one.”

 

فعل used to

وقتی درباره­ ی مسئله­ ای در گذشته می­ گوییم که دیگربرقرار نیست، می ­توانیم از فعل شبه مودال used to به همراه حالت ساده­ی فعل مربوطه استفاده کنیم، مثلا:

  • “I used to get up early when I lived in New York.”
  • “She used to live in Ireland.”
  • “We used to be in a band together.”
  • “This watch used to belong to my father.”

به طور خاص و بر خلاف سایر افعال مودال اصلی و شبه مودال، برای ایجاد ساختار سوالی یا منفی used to، مانند افعال اصلی عمل می­ کنیم و از فعل کمکی do استفاده می­ شود. البته باید توجه داشت که فعل کمکی do احتیاجی به صرف ندارد و با توجه به اینکه در فعل شبه مودال از صورت گذشته ی فعل use اسفاده شده، از فعل کمکی نیز به صورت did (در حلت منفی did not یا didn’t) استفاده می­ کنیم و به دنبال آن مشابه افعال اصلی، فعل used to به use to  (حالت ساده و بدون صرف) تغییر می­ یابد؛ گرچه، به علت حضور to مستقیما بعد از use، تلفظ used to و use to بسیار مشابه است؛ از همین رو، در بسیاری در موارد نویسندگان از همان used to حتی در صورت منفی یا سؤالی استفاده می­ کنند و این مورد به صورت یک غلط مصطلح درآمده است.

برای نمونه:

  • “Did you use to live in Manchester?”
  • “I didn’t use to like coffee.”
  • “She didn’t used to go to the gym every day.”

 Use to به عنوان فعل اصلی

البته used to هرگز به عنوان فعل اصلی به کار نمی ­رود اما در بین زبان ­آموزان سردرگمی زیادی بین استفاده از آن به عنوان فعل کمکی مودال و بکار بردن آن در عبارات فعلی be used to و get used to (که به تربیت افعال be و get در آنها فعل اصلی هستند) وجود دارد.

 عبارت فعلی be used to

وقتی از فعل be به همراه used to و در ادامه یک اسم، عبارت اسمی یا مصدر با ing (همان gerund) استفاده می ­کنیم، در واقع به یک عادت اشاره داریم؛ برای مثال:

  • “I am used to getting up at 7 AM every morning.”
  • “She was used to the stress by that point.”

در این حالت، برای ایجاد ساختار منفی از قید not پس از فعل be استفاده و برای ایجاد حالت سوالی فعل be را با نهاد جابجا می ­کنیم:

  • “I am not used to living in the city.”
  • “He wasn’t used to so much work.”
  • “Are you used to living with roommates?”

 عبارت فعلی be used to

این عبارت معنای اندک متفاوتی با be used to دارد و به جای "عادت داشتن"، به معنای "عادت کردن" و "خو گرفتن" است؛ تا جایی که در نوشتار و گفتار رسمی ­تر، به جای عبارت get used to از become used to استفاده می ­شود. گرچه در انگلیسی روزمره get used to کاملا پذیرفته و پر کاربرد است. از این عبارت فعلی در حالت استمراری و به معنی فرآیند تدریجی آشنایی با یا عادت کردن به موضوعی نیز می ­توان بهره برد.

  •  “I am getting used to living in the city.”
  • “He is getting used to public speaking.

از get used to در زمان گذشته (got used to) نیز استفاده می­ شود اما این کاربرد معمولا برای بیان عدم خو گرفتن با مسئله ­ای در گذشته بوده و با قالب منفی (didn’t get، never got و ...) همراه است.

  • “She never got used to the silence of the countryside.”

اغلب get used to را به همراه افعال مودال دیگر چون could (برای بیان احتمال)، will (برای ایجاد ساختار آینده) و یا cannot (برای بیان عدم احتمال یا عدم توانایی) استفاده می­ کنیم؛ برای نمونه:

  • “I can’t get used to working so many hours. I am so tired.”
  • “I could get used to doing nothing all day.”
  • “I will never get used to these cramped conditions.”

 فعل ought to

این فعل از آن رو شبه مودال به حساب می­ آید که همانند used to، به علت داشت to همواره فعلی که بعد از آن بکار می­رود در حالت ساده خواهد بود. Ought to معمولا هم معنی should در نظر گرفته می­ شود چون بار معنایی پیشنهادی و ترجیحی دارد و برای بیان ارجحیت، صحت، لزوم یا در مواردی احتمال نسبتا بالای یک امر بکار می­رود. از این فعل برای بیان نظرات یا در حالت سوالی برای درخواست نظر دیگران نیز استفاده می­ گردد؛ برای مثال:

  •  “With the cost of airfares so high, in-flight meals ought to be free.”
  • “We ought to arrive in the evening.”
  • “I think we ought to turn back.”
  • “You ought to see the Grand Canyon someday.”

برای ایجاد ساختار منفی، از قید not بین ought و to استفاده می­ شود (با حالت کوتاه شده­ی oughtn’t)؛ گاهی در این حالت، to را حذف می ­کنند.

  • “You ought not to read in such dim light.”
  • “We oughtn’t leave the house; it isn’t safe.”

برای ایجاد ساختار سؤالی نیز تنها لازم است ought را با نهاد جمله جابجا کنیم. گاهی در حالت سوالی هم to را حذف می­ کنند - گرچه از نظر دستوری این کار آنقدرها هم درست نیست!

  • “Ought we find someplace to eat?”
  • “Oughtn’t she study for her exam?”
  • “Ought they to be more worried about the storm?”
  • “Ought not he to finish his homework first?”

Ought to نیز امروزه کاربرد بسیار محدودی نسبت به should دارد و به خصوص در انگلیسی آمریکایی، به ندرت و تنها در نوشته­ ها یا صحبت­های رسمی مشاهده می­ شود.